بررسی دگرریختی هم لرزه ای در پهنه ساختاری لکرکوه-شهداد با استفاده از روش تداخل سنجی راداری
کد مقاله : 1108-CONF
نویسندگان
شاهرخ پوربیرانوند *
پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله
چکیده مقاله
پهنۀ ساختاری لکرکوه–شهداد در شرق ایران از نواحی فعال تکتونیکی است که زمین‌لرزه‌های مخرب متعددی را تجربه کرده است. در این پژوهش، دگرریختی هم‌لرزه‌ای ناشی از رویدادهای لرزه‌ای اخیر این پهنه با بهره‌گیری از روش تداخل‌سنجی راداری (InSAR) مورد بررسی قرار گرفته است. هدف مطالعه، نقشه‌برداری دقیق جابه‌جایی‌های سطحی، تعیین پارامترهای گسل و ارزیابی خطر لرزه‌ای در راستای حمایت از توسعۀ پایدار و برنامه‌ریزی شهری در مناطق پرخطر شرق کشور است. تصاویر راداری ماهواره‌های Sentinel‑1A و Sentinel‑1B در حالت IW و قطبش VV در بازۀ زمانی پیش و پس از زمین‌لرزه‌های اصلی منطقه (۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵) جمع‌آوری شد. پردازش تداخل‌سنجی دیفرانسیلی (DInSAR) با حذف اثر توپوگرافی به کمک مدل رقومی ارتفاعی SRTM با دقت ۳۰ متر انجام گرفت. نتایج نشان داد بیشترین جابه‌جایی در راستای خط دید ماهواره (LOS) حدود ۳۸ سانتی‌متر در بخش مرکزی پهنۀ لکرکوه و حدود ۲۹ سانتی‌متر فرونشست در محدودۀ شهداد رخ داده است. مدل گسلی حاصل از داده‌ها بیانگر لغزش معکوس با مؤلفۀ راست‌گرد به میزان تقریبی ۱٫۲ متر در عمق حدود ۸ کیلومتری است. تحلیل نتایج نشان داد که روش تداخل‌سنجی راداری دقت بالایی در شناسایی و کمی‌سازی دگرریختی هم‌لرزه‌ای در پهنه‌های خشک و کوهستانی ایران دارد. یافته‌های این پژوهش ضمن بهبود مدل خطر لرزه‌ای منطقه، می‌تواند در مدیریت ریسک بلایا و برنامه‌ریزی توسعۀ پایدار در شرق ایران مورد استفاده قرار گیرد.
کلیدواژه ها
دگرریختی هم‌لرزه‌ای، تداخل‌سنجی راداری، پهنه لکرکوه-شهداد، Sentinel-1، مدل گسلی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی