| واکاوی فرایندهای زمینشناسی و فرضیههای تکوین فروچاله ها درفروبوم دشت ارژن |
| کد مقاله : 1104-CONF |
| نویسندگان |
|
زهرا هیبتی *1، مهرداد قدرت2 1معاون اداره کل زمین شناسی و اکتشافات معدنی جنوب کشور 2سرپرست مرکز ملی مطالعات سازند های سخت(کارست) |
| چکیده مقاله |
| دشت ارژن، واقع در استان فارس و بخشی از منطقه حفاظتشده ارژن-پریشان، یکی از ارزشمندترین زیستبومهای تالابی کشور است که در فهرست تالابهای بینالمللی رامسر و ذخیرهگاه زیستکره یونسکو ثبت شده است. این پهنه طی سالهای اخیر با تهدیدهایی جدی شامل افت مستمر سطح آب زیرزمینی، کاهش بارش، تغییرات کاربری اراضی، و بروز فروچالههای کارستی روبهرو شده است. مقاله حاضر، با تکیه بر دادهها و نتایج حاصل از مطالعات پیشین زمینشناسی، هیدروژئولوژی، ژئوفیزیک و مطالعات ردیابی، به تحلیل فرایندها و فرضیههای شکلگیری فروچالهها پرداخته و نقش سازندهای تبخیری گچساران، فعالیت گسلهای عادی و کاهش شدید تراز آبخوان را بهعنوان عوامل کلیدی این پدیده شناسایی کرده است. با توجه به جنس پوشش دشت، شیب دیواره فروچاله ها، نتیجه مطالعات صحرایی در دشت ارژن نشان میدهد که شکلگیری فروچالهها در این منطقه از نوع فروچالههای ناشی از فرونشست پوشش(سافوژن)، فروچالههای ناشی از ریزش پوشش، فروچالههای ناشی از خمیدگی پوشش می باشد. اثرات آنها شامل تخریب اراضی کشاورزی، تهدید زیرساختهای حیاتی و کاهش پایداری اکولوژیکی تالاب و زیستگاه گونههای شاخص حیاتوحش است. با توجه به این یافته ها، راهکارهایی شامل پایش مستمر تغییرات سطح زمین، مدیریت برداشت آب، تغذیه مصنوعی آبخوان و اعمال کنترل بر فعالیتهای انسانی در محدودههای پرخطر جهت جلوگیری از گسترش این پدیده و تشدید خسارات پیشنهاد میشود. |
| کلیدواژه ها |
| فروچاله، فروبوم، دشت ارژن، کارست، گسل عادی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |