| بررسی رخداد زمینلرزههای پارینه در امتداد گسل لرزهزای بم و پهنه گسلی بم - بروات برپایه نشانههای زیرسطحی (جنوب بلوک لوت، جنوب شرق ایران) |
| کد مقاله : 1068-CONF |
| نویسندگان |
|
جواد درویشی خاتونی *1، محمد فروتن2، شهریار سلیمانی آزاد1 1سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور 2دانشگاه تهران |
| چکیده مقاله |
| با هدف شناسایی و ارزیابی نشانههای زیرسطحی (چینهشناختی) رخداد زمینلرزههای گذشته، سه ترانشه در امتداد افراز گسلی بم-بروات و گسل زمینلرزهای بم مطالعه شده است. ترانشه نخست (BT1) با درازای 19 متر و بیشینه ژرفای 8/2 متر، عمود بر پهنه گسل زمینلرزهای بم حفر شده است. بررسیهای پارینهلرزهشناختی با بهرهگیری از برداشتهای میدانی و تهیه تصاویر یکپارچه با قدرت تفکیک نزدیک به 2/0 سانتیمتر به همراه نتایج اولیه سنیابی به روش لومینسانس نوری نشان میدهد دستکم در گذر هولوسن پسین، تنها زمین-لرزه با بزرگای متوسط و بزرگ در توالی رسوبی رخنمون یافته در ترانشه BT1 برابر با زمینلرزه سال 1382 بم است که موجب ایجاد شکستگی و گسیختگی در توالی رسوبی تا سطح زمین شده است. ترانشههای دوم (BT2) و سوم (BT3) با بیشینه ژرفای 6/4 متر در نزدیکی پایانه جنوبی افراز گسلی بم-بروات و عمود بر راستای افراز حفر شدهاند. در این بخش، نشانگرهای چینهشناختی شامل ناپیوستگی زاویهای و خاتمه ناگهانی رو به بالای شاخههای گسلی نشان از رخداد دستکم دو زمینلرزه پارینه در گذر هولوسن و پیش از رخداد زمینلرزه 1382 دارد. در این میان، رخداد زمینلرزه ماقبل آخر با فاصله زمانی قابل توجهی از زمینلرزه 1382 رخ داده است که همسو با نبود زمینلرزه تاریخی پیرامون شهر تاریخی بم (به قدمت سده چهارم تا ششم پیش از میلاد، در زمان حکمرانی هخامنشیان) و نبود نشانههای آشکار از ویرانی گسترده در ارگ تاریخی بم با قدمت حدود 2000 تا 2500 سال است. چنین فاصله زمانی درازمدتی بین رخداد زمینلرزه ماقبل آخر و زمینلرزه 1382 همخوان با آهنگ لغزش اندک در امتداد افراز گسلی بم-بروات است. با توجه به شکلگیری زمینلرزههای دوم و سوم با فاصله زمانی اندک از یکدیگر، احتمال رخداد زمینلرزه دیگری با بزرگای متوسط تا بزرگ در آینده نزدیک در امتداد افراز گسلی بم-بروات به دور از انتظار نخواهد بود. این در حالی است که گسترش شهرهای بم و بروات در گذر 20 سال گذشته به سوی افراز گسلی بم-بروات، خطرپذیری لرزهای گسترههای شهری پیرامون افراز را با افزایش قابل توجهی روبرو کرده است. پیشنهاد میشود تا در طرحهای توسعه شهری و صدور مجوزهای ساختوساز در گستره افراز بم-بروات و پهنه پیرامون بازنگری جدی انجام شود. |
| کلیدواژه ها |
| زمینلرزه بم، ریخت زمینساخت، پارینهلرزهشناسی، پهنه گسلی بم، افراز گسلی بم- بروات |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |