| طبقه بندی مورفولوژیکی و ناپایداری رودخانه سرنی (جنوب شرق ایران) با استفاده از روش روسگن |
| کد مقاله : 1056-CONF |
| نویسندگان |
|
مجتبی انصاری فر *1، حمیدرضا معصومی1، محمدصادق دهقانیان1، محمدرضا غریب رضا2، جعفر رهنماراد3 1گروه زمین شناسی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران 2گروه تحقیقات مهندسی رودخانه و سواحل، پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران 3گروه زمین شناسی، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران |
| چکیده مقاله |
| رودخانهها بهعنوان سامانههایی پویا و خودسازمانیافته، همواره در پاسخ به تغییرات عوامل زمینشناسی، اقلیمی، هیدرولوژیکی و انسانی، دچار تعدیل در شکل، ابعاد و الگوی جریان میشوند. این پویایی ذاتی، اگرچه بخشی از رفتار طبیعی رودخانههاست، اما در بسیاری از مناطق، بهویژه در پهنههای خشک و نیمهخشک، میتواند به بروز ناپایداریهای شدید مورفولوژیکی، فرسایش کناری، جابهجایی مسیر و تهدید کاربریهای انسانی منجر شود. در چنین شرایطی، شناخت دقیق ساختار مورفولوژیکی رودخانه و ارزیابی پایداری کانال، پیشنیاز اساسی برای مدیریت پایدار و مداخلات مهندسی آگاهانه محسوب میشود. پژوهش حاضر با هدف تحلیل مورفولوژیکی و ارزیابی ناپایداری رودخانه سرنی، از سیستم طبقهبندی روسگن در سطوح I و II بهره گرفته است. در این راستا، مجموعهای از دادههای سنجشازدور، تصاویر ماهوارهای چندزمانه، مدل رقومی ارتفاعی، برداشتهای میدانی مقاطع عرضی، آنالیز دانهبندی رسوبات بستر و تحلیل هندسی ۵۲ خم رودخانه گردآوری و تحلیل شد. شاخصهایی نظیر شیب طولی، سینوسیته، نسبت پهنا به عمق، نسبت گودافتادگی بستر و شعاع نسبی خمها محاسبه و در چارچوب تیپشناسی روسگن تفسیر گردید. نتایج نشان میدهد که بخشهای بالادست رودخانه، تحت کنترل لیتولوژی مقاوم و شیب نسبتاً زیاد، از پایداری نسبی برخوردار بوده و عمدتاً در تیپهای B و G قرار میگیرند، در حالی که بخشهای میانی و پاییندست، بهویژه در دشت آبرفتی سرنی، دارای الگوی مئاندری فعال، رسوبات ریزدانه و استعداد بالای فرسایش کناری هستند و در تیپهای C و F طبقهبندی میشوند. این یافتهها بیانگر نقش تعیینکننده گذار زمینشناسی و کاهش شیب در تشدید ناپایداری کانال بوده و میتواند مبنایی علمی برای مدیریت رودخانه سرنی و سامانههای مشابه فراهم آورد. |
| کلیدواژه ها |
| ژئومورفولوژی مهندسی رودخانه، طبقه بندی روسگن، ناپایداری مورفولوژیکی، پیچان رودی، رودخانه سرنی |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |