بررسی ساز و کار کانونی فوج زمین لرزه‌های 21 دی ماه 1396 در سومار استان کرمانشاه با استفاده از مدلسازی شکل موج و بررسی ارتباط آن با زمین لرزه 21 آبان 1396 سرپل ذهاب

کد مقاله : 1035-CONF

نویسندگان

محمد کرمی *، معصومه علی خانی فارغ التحصیل

چکیده مقاله

استان کرمانشاه و منطقه سومار از لحاظ لرزه زمین ساختی در ایالت زاگرس قرار دارد.زاﮔﺮس ﺗﺤﺖ ﺗﺎﺛﯿﺮ دﮔﺮﺷﮑﻠﯽ ﻧﺎﺷﯽ از ﻓﺸﺎرﻫﺎی زﻣﯿﻦﺳﺎﺧﺘﯽ ﮐﻪ ﺣﺎﺻﻞ ﺣﺮﮐﺖ رو ﺑﻪ ﺷﻤﺎل ﺻﻔﺤﻪ ﻋﺮﺑﯽ و ﺑﺮﺧﻮرد آن ﺑﺎ ﺻﻔﺤﻪی اﯾﺮان ﻫﺴﺖ، ﻗﺮار ﮔﺮﻓﺘﻪ و دﮔﺮﺷﮑﻠﯽﻫﺎ ﻫﻢراﺳﺘﺎی ﺳﺎﺧﺘﺎرﻫﺎ و ﺷﮑﺴﺘﮕﯽﻫﺎی آﻟﭙﯽ، (NE-SE)، و ﭘﯿﺶ از آﻟﭙﯽ، (N-S) هستند ، و ﻋﻤﻠﮑﺮد ﻣﺸﺘﺮک اﯾﻦ دو ﺑﺎﻋﺚ ﺑﺮآﯾﻨﺪ ﻧﻮ زﻣﯿﻦﺳﺎﺧﺘﯽ و ﻟﺮزه زﻣﯿﻦﺳﺎﺧﺘﯽ و در ﻧﺘﯿﺠﻪ ﻟﺮزهﺧﯿﺰی ﮐﻨﻮﻧﯽ زاﮔﺮس ﻣﯽﺷﻮد. در 21 دیﻣﺎه 1396، تا ﺳﺎﻋﺖ 17 ﺑﻌﺪازﻇﻬﺮ 59 زﻣـﯿﻦ ﻟـﺮزه ﺑـﺎ ﺑﺰرﮔـﺎی 9/1-6/5 در ﻣﻘﯿـﺎس اﻣـﻮاج دروﻧﯽ Mn در ﻣﻨﻄﻘﻪ ﺳﻮﻣﺎر ﻣﺮز ﺑﯿﻦ اﺳﺘﺎنﻫﺎی ﮐﺮﻣﺎﻧﺸﺎه و اﯾﻼم ﺑﻪوﻗﻮع ﭘﯿﻮﺳﺘﻪ اﺳﺖ.از اﯾـﻦ ﺗﻌـﺪاد زﻣـﯿﻦ ﻟـﺮزه، 5 رویداد دارای بزرگای بالای 5 می باشد. بدیهی است که مطالعه خصوصیات زمین لرزه مانند سازوکار کانونی و هندسه گسلش دارای اهمیت فراوان می باشد زیرا موجب شناخت ساختار شکستگی ها در پوسته زمین و همچنین شناخت سایزموتکتونیک و گسل های فعال پنهان و در نهایت تصمیم گیری درست در برابر این رویداد اجتناب ناپذیر و طبیعی می شود. مقایسه ی بین نتایج ساز و کار کانونی بدست آمده با روش مدلسازی شکل موج (Waveform modeling) برای فوج زمینلرزه های سومار استان کرمانشاه در تاریخ 21 دی 1396 در این پژوهش و سایر آژانس های بین المللی لرزه نگاری، هماهنگی مطلوبی در نتایج حاصله را نشان میدهد که بیانگر صحت و کیفیت نتایج این پژوهش است . مکانیسم کانونی بدست آمده برای زمینلرزه ها بیانگر گسلش راندگی همراه با مولفه کوچک امتداد لغز راستبر می باشد درصورتی که طبق گزارش منتشر شده توسط پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله ساز و کار محاسبه شده برای زلزله 21 آبان 1396 سرپل ذهاب بر اساس حل تانسور ممان و تحلیل داده های InSAR برگسلش فشاری با روند شمال شمال غرب- جنوب جنوب شرق دلالت دارد و همچنین با توجه به تفاوت در سایر پارامتر های چشمه این دو زمینلرزه ، به نظر نمی‌رسد زمین لرزه های رخ داده در منطقه سومار ارتباط مستقیمی با زلزله‌های منطقه سرپل ذهاب داشته باشد البته مطالعات لرزه شناسی القایی برای بررسی هر دو رویداد ذکر شده ،توصیه میگردد.

کلیدواژه ها

سازوکار کانونی، مدلسازی شکل موج، زاگرس، لرزه زمینساخت،گسلش راندگی

وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی