شناسایی آنومالی عناصر استراتژیک با استفاده از روش‌های اکتشاف ژئوشیمی در گرانیت سنگ‌بست مشهد
کد مقاله : 1013-CONF
نویسندگان
حسن عزمی1، محمد جعفری2، اعظم السادات علوی نژاد *3
1معاون اکتشاف اداره کل زمین شناسی مشهد
2رییس اداره اکتشافات غیرفلزی اداره کل زمین شناسی مشهد
3اداره کل زمین شناسی و اکتشافات معدنی منطقه شمال شرق. کارشناس ژئوماتیکس
چکیده مقاله
شناسایی عناصر استراتژیک وکاربردهای جدید آنها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و در ایران این نوع معادن تا کنون شناسایی نشده اند. با توجه به اهمیت عناصر استرتژیک و اینکه تولید بیش از 97% عناصر کمیاب در اختیار کشور چین می‌باشد و کشور مزبور با وضع قوانین سخت‌گیرانه زیست‌محیطی توسعه معادن عناصر کمیاب را محدود نموده است، لذا همه کشورها جهت حفظ صنایع وابسته شناسایی منابع عناصر کمیاب را در برنامه اکتشافی خود قرار داده اند. بر همین اساس "تحقیق و بررسی عناصر استراتژیک بر اساس آنومالی‌‌های عنصر نیوبیوم در گرانیت سنگ‌بست مشهد" مورد توجه قرار گرفت. بود. در ابتدا با پردازش داده‌های اکتشافات ژئوشیمی 16 ورقه 1:100000 آنومالی‌های عنصر نیوبیوم مورد توجه قرارگرفت. در ادامه آنومالی‌ها در ورقه‌های فریمان، دولت آباد، مشهد و طرقبه انتخاب و نمونه‌برداری شدند.
از 86 نمونه سنگی برداشت شده تعداد 25 نمونه نسبت به عناصر لانتانیوم، سریم و نیوبیوم غنی‌شدگی نشان می‌دهند ولی در نهایت با توجه به مجموع عناصر نادر 10 نمونه به عنوان آنومالی نهایی معرفی شده‌است. مهمترین آنومالی در ورقه فریمان بود که بخش های سیلیسی کربناتی در حاشیه توده نفوذی و دگرگونی ها بیشترین غنی‌شدگی را نسبت به سریم و لانتانیوم دارد. دایک‌های بازیک منطقه نیز نسبت به سریم و لانتانیوم و دایک‌های پگماتیتی نیز نسبت به نیوبیوم غنی‌شدگی نشان می‌باشد. از آنجا که برای مجموع عناصر نادر بیش از 500 گرم بر تن کارهای اکتشافی و استخراجی انجام می‌شود در منطقه سنگ بست در سه نمونه از 69 نمونه‌سنگی گرفته‌شده مجموع عنصر نادر آنها بیش از 500 گرم بر تن است. که ماکزیمم آن در نمونه 63 AZ-Nb- که مجموع عیار عناصر نادر برای 15 عنصر شامل
(Ce, Dy, Er, Eu, Gd, Ho, La, Lutecium, Nd, Pr, Sm, Tb, Tm, Y,Yb)
1240 گرم بر تن می باشد که سریم این نمونه 543 گرم بر تن می‌باشد.
به طورکلی این پروژه شروع یک کار تحقیقاتی برای اکتشاف عناصر استراتژیک بوده لازم به ذکر است که با توجه به عیارهای گرفته‌شده ادامه کار اکتشافی در سه تارگت نهایی به مساحت 13 کیلومترمربع پیشنهاد ‌می‌شود.
کلیدواژه ها
لانتانیم، سریم، اکتشاف عناصر نادر خاکی، عناصر استراتژیک
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی